Jökulsárgljúfur

Jökulsárgljúfur w wolnym tłumaczeniu oznacza „kanion lodowcowej rzeki”. Ma około 25 km długości, do 500 m szerokości, a jego głębokość waha się od 100 do 200 m. Dnem kanionu płynie rzeka Jökulsá á Fjöllum („rzeka lodowcowa w górach”), wypływająca z lodowca Vatnajökull. Jej źródła znajdują się niedaleko wulkanu Bárðarbunga.

Magnesem, który najbardziej przyciąga w te strony, jest potężny wodospad Dettifoss, wraz z sąsiadującymi z nim, mniejszymi, ale również wartymi zobaczenia wodospadami Selfoss i Hafragilsfoss. Ponadto, zachodni brzeg rzeki Jökulsá á Fjöllum oferuje szeroki wybór szlaków z wieloma ciekawymi skalnymi formacjami po drodze. Północny skraj parku to z kolei wypełniony zielenią kanion Ásbyrgi.

Jökulsárgljúfur, kiedyś (do 2008 r.) samodzielny park, dziś stanowi fragment Parku Narodowego Vatnajökull, mimo że przestrzennie, nijak z nim nie sąsiaduje. Ideowym łącznikiem jest tu rzeka Jökulsá á Fjöllum, która jak już wspomniałem, ma swoje źródła u podnóży Vatnajökull.

Dettifoss - wodospad

Wodospad Dettifoss to bez wątpienia najbardziej popularna atrakcja turystyczna Jökulsárgljúfur, a jednocześnie ścisły top wodospadów Islandii. Położony jest na rzece Jökulsá á Fjöllum, jego szerokość wynosi 100 m, a wysokość - maksymalnie 45 m.

Potężny i głośny, robi spore wrażenie. Jeżeli chodzi o ilość energii, którą wodospad „produkuje”, w Europie nie ma sobie równych.

Dettifoss można oglądać zarówno ze wschodniego, jak i zachodniego brzegu. Dojazd od wschodu odbywa się drogą nr 864. Ze względu na słaby stan szutrowej nawierzchni, wariant ten nie jest polecany.

Wariant zachodni stanowi droga nr 862, do momentu zjazdu na Dettifoss asfaltowa, podobnie jak sama droga dojazdowa kończąca się sporym parkingiem. Odległość między parkingiem a wodospadem wynosi około 1 km.

Dettifoss został wykorzystany jako tło sceny otwierającej horror science fiction „Prometeusz” z 2012 r. w reżyserii Ridleya Scotta. Fragment ten można znaleźć na YouTube. Jeżeli nie załapaliście, o co chodzi, śpieszę z wyjaśnieniem.

Bladawy miłośnik szrugsów to Obcy (z obcej planety). Ląduje on na Ziemi przed tysiącami lat i pije jakieś świństwo, które sprawia, że rozpada się na kawałki. Jego truchło inicjuje różne procesy biochemiczne, a te doprowadzają do powstania nowego gatunku - człowieka...

Selfoss - wodospad

Wodospad Selfoss to bliski, południowy sąsiad wodospadu Dettifoss. W prostej linii wodospady dzieli zaledwie kilometr. Podobną długość ma biegnący w pobliże wodospadu szlak - dobrze oznaczony i poprowadzony praktycznie skrajem kanionu.

Selfoss nie poraża ogromem, ma zaledwie 10 m wysokości, ale za to wygląda bardzo nietypowo. Uskok, z którego spływa woda, ma kształt wydłużonej litery „V”, z zachodnią krawędzią o długości aż 300 m.

Hafragilsfoss - wodospad

Kolejny sąsiad wodospadu Dettifoss, położony około 2 km na północ od niego. Hafragilsfoss nie robi już wprawdzie takiego wrażenia, ale warto tutaj zwrócić uwagę na malowniczy kanion rzeki Jökulsá á Fjöllum.

Do Hafragilsfoss prowadzą dwa szlaki. Pierwszy rozpoczyna się przy wodospadzie Dettifoss, biegnie skrajem kanionu, aby w pewnym momencie zejść na jego dno. Pozwala on obejrzeć Hafragilsfoss z bliska, ale według oznaczeń na oficjalnych mapach (patrz linki we wpisie ogólnym o Jökulsárgljúfur) jest trudny, a we fragmencie, który schodzi na dno kanionu - bardzo trudny. Długość około 2 km.

Drugi szlak pozwala dotrzeć do punktu widokowego na górnym skraju kanionu. Rozpoczyna się on przy parkingu i jego pierwsza, około 800-metrowa część, to typowy szlak, na mapie oznaczony jako trudny (co jest oznaczeniem bardzo na wyrost). Szlak ten łączy się z szutrową drogą, którą należy podążać jeszcze przez około 1,6 km. Droga ta z kolei łączy się z asfaltową szosą prowadzącą na parking, więc jeżeli dysponujemy samochodem terenowym, do tego punktu widokowego można się dostać na kołach.

Hljóðaklettar - formacje skalne

Hljóðaklettar to zespół bardzo ciekawych formacji skalnych położonych w dolinie Vesturdalur, nad brzegiem rzeki Jökulsá á Fjöllum. Generalnie, dolina Vesturdalur jest większym fragmentem parku Jökulsárgljúfur, nastawionym na turystykę pieszą. Polecam zerknąć na oficjalne mapy i opis szlaków - jest w czym wybierać.

Skały tworzące Hljóðaklettar są pochodzenia wulkanicznego. W związku z tym, bardzo dużo tu charakterystycznych bazaltowych kolumn. Ale w odróżnieniu od wielu miejsc na Islandii, gdzie takie formacje również występują, tu przyjmują wyjątkowo pokręcone kształty. Łuki, wachlarze, plastry miodu - skojarzeń jest cała masa.

Równie interesująco wyglądają inne formacje skalne w Hljóðaklettar. I tak, przy odrobinie wyobraźni, zobaczycie tutaj Kastali - „zamek”, Tröllið - „olbrzyma (trolla)” czy najbardziej charakterystyczną Kirkjan -„kościół”, jaskinię o symetrycznym wejściu i wartej sprawdzenia akustyce. To ona sprawia, że Hljóðaklettar są czasami nazywane Echo Rocks.

Dojazd do parkingu, przy którym rozpoczyna się szlak do Hljóðaklettar, nie jest trudny. Znajduje się on na końcu drogi nr 888 odchodzącej od drogi nr 862. Warto jedynie zwrócić uwagę, że według stanu na 2018 r., droga nr 862 od zjazdu na Dettifoss jest szutrowa.

Szlak pozwalający objeść Hljóðaklettar składa się z dojścia o długości 0,5 km oznaczonego jako łatwe oraz dwóch pętli. Obydwie są oznaczone jako trudne (ale raczej nie ma się co przerażać). Pierwsza ma długość 3 km. Druga to tak naprawdę rozszerzenie pierwszej - aby ją pokonać, należy do dystansu dołożyć kolejne 5 km. Opis szlaków, w tym czasy ich przejścia, na oficjalnej stronie Parku Narodowego Vatnajökull.

Niedaleko Hljóðaklettar, przy drodze nr 888, znajduje się pole kempingowe, ale jak na Islandię jest dość prymitywne - nie ma tu ciepłej wody ani prysznicy. Jeżeli to problem, warto wiedzieć, że dobrze wyposażony kemping w Ásbyrgi znajduje się zaledwie 20 km stąd.

Ásbyrgi - kanion

Ásbyrgi to wyjątkowo, jak na tę szerokość geograficzną, zielony kanion położony na północnym skraju parku Jökulsárgljúfur, tuż przy drodze nr 85. Na pierwszy rzut oka uwagę zwracają też jego pionowe i wyjątkowo gładkie ściany dochodzące do 100 m wysokości, które wyglądają tak, jakby zostały wycięte olbrzymim nożem.

W Ásbyrgi znajduje się centrum informacji turystycznej (połączone z wystawą poświęconą parkowi i sklepem z pamiątkami), dobrze wyposażone pole kempingowe i kilka szlaków pozwalających poznać kanion z różnych perspektyw.

Najpopularniejszą atrakcją turystyczną Ásbyrgi jest niewielkie, malownicze jeziorko (Botnstjörn) znajdujące się na samym końcu kanionu. Można je obejrzeć z dołu - to najłatwiejszy wariant. Odległość z parkingu do jeziorka wynosi zaledwie 300 m. W wariancie trudniejszym możemy popatrzeć na jeziorko z góry, co wiąże się z wędrówką wschodnią krawędzią kanionu. Najkrótszy szlak z centrum informacji turystycznej do punktu widokowego ma około 4 km i wymaga wspinaczki po stromej ścianie kanionu. Szlak niewymagający wspinaczki doda do dystansu dodatkowy kilometr.

Drugim miejscem, które warto tu odwiedzić, jest Eyjan („wyspa”) - formacja skalna na środku kanionu o wysokości takiej, jak sąsiadujące z Ásbyrgi tereny. Z końca „wyspy” roztacza się doskonały widok na cały kanion. Szlak rozpoczyna się na polu kempingowym, ma około 2,5 km i według oficjalnych oznaczeń należy do łatwych.

Kiedy popatrzymy na kanion z góry, widać, że Ásbyrgi ma kształt zdeformowanej litery „V”. Natomiast wikingom, oceniającym świat z poziomu ziemi, bardziej przypominał podkowę. Stąd pochodząca z nordyckiej mitologii legenda mówiąca o tym, że kanion to ślad po kopycie ośmionogiego konia Odyna.

Współczesne badania dowodzą jednak, że to nie był koń. Kanion zawdzięcza swój kształt przepływającej niegdyś przez niego rzece Jökulsá á Fjöllum, a także trzem wyjątkowo silnym powodziom glacjalnym. Dziś Jökulsá á Fjöllum płynie około 2 km na wschód od kanionu, ale to, co pozostało z jej dawnego biegu, zasila wspominane wcześniej jeziorko Botnstjörn.

POKAŻ MAPĘ
Przewodnik
Podróż