Þingvellir - Równina Zgromadzenia

Þingvellir (ang. Thingvellir) to jedno z najchętniej odwiedzanych miejsc na Islandii. Turystów przyciąga rozległa panorama największego jeziora Islandii - Þingvallavatn (ang. Thingvallavatn), historyczne dziedzictwo okolicy oraz możliwość zobaczenia miejsca styku dwóch kontynentów (a ściślej, płyt kontynentalnych). Þingvellir jest częścią utworzonego w 1928 r. parku narodowego, który w 2004 r. został wpisany na listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO. A do tego znajduje się jedynie około 40 km od Rejkiawiku.

Znacząca rola Równiny Zgromadzenia (zwanej też czasami Równiną Parlamentu) w historii Islandii bierze się stąd, że przez wieki obradował tu parlament tego kraju - Althing. Jego pierwsze posiedzenie miało miejsce w 930 r., więc jest to prawdopodobnie najstarszy, działający do dziś parlament na świecie. Oczywiście obecnie islandzcy parlamentarzyści nie debatują już nad brzegiem Þingvallavatn, ale robili to aż do końca XVIII w.

To tutaj decydowano o przyjęciu chrześcijaństwa w 1000 r. czy ogłaszano pełną niepodległość Republiki Islandii 17 czerwca 1944 r.. Do dziś odbywają się tu obchody najważniejszych świąt narodowych.

Obrady parlamentu Alþingi były elementem corocznych zgromadzeń wszystkich (wolnych) obywateli Islandii. Zgromadzenia odbywały się latem i miały na celu tworzenie nowego prawa oraz przypominanie istniejącego (patrz Lögberg). W ich trakcie odbywały się rozprawy sądowe, a także wykonywano wyroki, w tym również te najsurowsze (patrz Drekkingarhylur). Szalenie istotna była też społeczna funkcja zgromadzeń. Islandczycy mieszkali w niewielkich skupiskach rozrzuconych po całej wyspie (choć głównie na wybrzeżach), więc takie spotkania służyły podtrzymywaniu więzi rodzinnych, rozrywce w szerszym gronie, jak również poznaniu przyszłego współmałżonka.

W Þingvellir wyraźnie widoczne jest miejsce styku dwóch płyt kontynentalnych - euroazjatyckiej i północnoamerykańskiej. Islandia to jedno z niewielu miejsc (obok wschodniej Syberii), gdzie granica ta biegnie lądem. Oczywiście granica przebiega przez całą wyspę, ale nie wszędzie jest tak widoczna.

Za to w Þingvellir wręcz definiuje wygląd całej okolicy. Można tu też obserwować skutki powolnego oddalania się od siebie płyt - liczne szczeliny i rozpadliny. Oczywiście zawiedzie się ten, kto liczył, że zajrzy tu do wnętrza ziemi i zobaczy ognie piekielne (przyznaję, ja po cichu na to liczyłem), ale i tak jest ciekawie. Główna rozpadlina to wąwóz Almannagjá („wąwóz wszystkich ludzi”). Jego głębokość dochodzi do 40 m, a dnem biegnie wygodna ścieżka prowadząca do punktu widokowego Hakið. Ostatnio wąwóz zdobył kolejne punkty „do fajności” - kręcono tu sceny do „Gry o tron”. Warto też dodać, że wskutek odsuwania się płyt, Islandia „wydłuża się” co roku o około 2 cm.

Hakið - punkt widokowy

Z drewnianej platformy można podziwiać rozległą i zapierającą dech panoramę jeziora Þingvallavatn, jak i samą Równinę Zgromadzenia. Jeżeli nie mamy zbyt dużo czasu, jest to miejsce, które zdecydowanie warto odwiedzić w pierwszej kolejności, tym bardziej, że znajduje się tuż obok parkingu.

Lögberg - Skała Prawa

Jest to najbardziej prawdopodobna lokalizacja miejsca, z którego podczas zgromadzeń przemawiał Lögsögumaður („głosiciel prawa”). Osoba ta uczyła się na pamięć obowiązującego prawa, a następnie recytowała je głośno wszystkim zgromadzonym. Pełniła też funkcję przewodniczącego obrad. Ponadto, na skale mógł przemawiać każdy, kto podczas obrad chciał zabrać głos.

Lögberg jako miejsce i funkcja z nim związana, powstał wraz z utworzeniem parlamentu w 930 r. Jego znaczenie zmalało dopiero w momencie utraty niezależności Islandii na rzecz króla Norwegii w 1262 r., co kończyło okres tzw. Starej Wspólnoty (ang. The Icelandic Commonwealth).

Pomyślcie, jak by to wyglądało, gdyby we współczesnej Polsce istniał ktoś taki, jak głosiciel prawa - osoba, która czytałaby (np. na placu Defilad w Warszawie) wszystkie ustawy, rozporządzenia i nowelizacje. Podejrzewam, że nie zdążyłaby ze wszystkim do emerytury...

Öxarárfoss - wodospad

Wodospad na rzece Öxará. Ma „jedynie” 10 m wysokości (choć pewne źródła podają 20 m) i w mojej ocenie, na tle innych wodospadów Islandii, nie wypada zbyt imponująco. Jednak gdybyśmy powiedzieli przeciętnemu Islandczykowi, że to kolejny, zwykły wodospad, zapewne by się obruszył. Öxarárfoss jest częścią Równiny Zgromadzenia, co w oczach rdzennych mieszkańców wyspy z automatu czyni go wyjątkowym.

A zwykłych turystów być może zaciekawi fakt, że ten wodospad to dzieło… ludzkich rąk. Geolodzy i historycy odkryli, że powstał w IX w., gdy zmieniono bieg rzeki Öxará tak, by wpadała ona do wąwozu Almannagjá. Celem tych działań było dostarczenie wody ludziom i zwierzętom przybywającym na zgromadzenia.

O pochodzeniu nazwy wodospadu dowiadujemy się z kolei z dzieła „Sturlunga”, czyli zbioru sag powstałych w XII i XIII w. Wywodzi się ona jakoby od słowa öxi („topór“), którym zabito nękającego okolicę trolla płci żeńskiej (płeć nie jest istotna dla tej historii, ale dla formalności podaję). Długo po tym, jak stwór został zabity, jego truchło wypłynęło niedaleko miejsca, gdzie znajduje się wodspad. Inny ludowy przekaz mówi, że woda w rzece Öxará w czasie Sylwestra zmienia się w wino.

Drekkingarhylur - niezbyt miłe miejsce

Staw na rzecze Öxará, gdzie topiono kobiety skazane na śmierć. Przypomnę, że podczas zgromadzeń w Þingvellir przeprowadzano m.in. rozprawy sądowe. Karano w powyższy sposób za takie przewiny jak: zabójstwo, cudzołóstwo, kazirodztwo, a nawet krzywoprzysięstwo. To ostatnie doprowadziło do pierwszej egzekucji w tym miejscu w 1590 r.

Pominę szczegóły „procedury”, które udało mi się wyszperać w czeluściach internetu, ale nie mogę pozostawić Was z przeświadczeniem, że Islandczycy byli jakoś szczególnie okrutni wobec kobiet. Nie, z mężczyznami obchodzono się równie niehumanitarnie - czekała ich chłosta, powieszenie, a następnie spalenie. Co ciekawe, w czasach Starej Wspólnoty (patrz Lögberg) kara śmierci nie istniała - zamiast tego stosowano grzywnę, wygnanie lub wyjęcie spod prawa (co w sumie otwierało furtkę do szukania sprawiedliwości na własną rękę).

Þingvallakirkja - kościół

Niewielki, typowy dla islandzkiego krajobrazu drewniany kościółek powstał w 1859 r. Zastąpił on kościół wzniesiony w tym miejscu w XI w. Drewno do budowy tego pierwotnego budynku oraz dzwon na jego wieżę były prezentem od króla Norwegii Olafa z okazji przyjęcia przez Islandię chrześcijaństwa. Wspomniany dzwon (tzw. Dzwon Islandii) obwieszczał najważniejsze wydarzenia w kraju.

W kościele znajduje się drewniana ambona z XVII w. oraz malowany ołtarz z 1834 r.. Przy budynku zlokalizowano niewielki, ale klimatyczny cmentarz, gdzie można znaleźć grobowce znanych islandzkich poetów - Jónasa Hallgrímssona i Einara Benediktssona. Budynki obok kościoła to siedziby pastora i dyrekcji parku narodowego.

Silfra - miejsce do nurkowania

Silfra to skalna szczelina wypełniona krystalicznie czystymi wodami jeziora Þingvallavatn, a zarazem bardzo popularne i cenione miejsce do nurkowania. Oprócz przejrzystości wody, która sprawia, że widoczność może przekraczać 100 m, wyróżnikiem miejsca są też niesamowite formacje skalne, wąskie przesmyki i jaskinie.

Przykładowe oferty: snorkeling (nurkowanie z „rurką”), zapewniony sprzęt - cena około 500 PLN. Nurkowanie z butlą, dwa zejścia, zapewniony sprzęt, wymagany patent - cena około 1200 PLN.

Hakið - centrum dla odwiedzających

Znajduje się tu multimedialna wystawa poświęcona historii i przyrodzie Þingvellir. Poza tym sklepik z pamiątkami i toalety.

Informacja turystyczna Parku Narodowego Þingvellir

Można tu m.in. dostać mapy z zaznaczonymi szlakami oraz zasięgnąć informacji o przejezdności dróg gruntowych. Tuż obok działa pole kempingowe.

POKAŻ MAPĘ
Przewodnik
Podróż